ධම්මපදය – බෞද්ධයාගේ අත්පොත

ධම්මපදය -20- මග්ග වග්ගය

නිවනට පිවිසිය හැකි මග හෙවත් ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය පිළිබද වදාළ ගාථා දහහතකින් යුක්ත යි. 273.෴ මග්ගානට්ඨංගිකෝ සෙට්ඨෝ - සච්චානං චතුරෝ පදා විරාගෝ සෙට්ඨෝ ධම්මානං - දිපදානං ච චක්ඛුමා.   Magganatthangiko settho saccanam caturo pada virago settho dhammanam dvipadananca...

read more

ධම්මපදය -17- කෝධ වග්ගය

ක්‍රෝධ වර්ගය ද්වේශය සහ දේවේශ සහගත සිතිවිලි නැති කරගැනීමේ වැදගත්කම විග්‍රහ කෙරෙන ගාථා දහහතරකින් සමන්විත යි.   221.෴ කෝධං ජහේ, විප්පජහෙය්‍ය මානං - සංයෝජනං සබ්බමතික්කමෙය්‍ය තං නාමරූපස්මිං අසජ්ජමානං - අකිංචනං නානුපත්තති දුක්ඛා,   Yo ve uppatitam kodham ratham bhantamva...

read more

ධම්මපදය -18- මල වග්ගය

කෙලෙස් මල දුරු කරගත යුතු ආකාරය පිළිබද වදාළ ගාථා 23 කින් යුක්තයි. 235.෴ පණ්ඩුපලාසොව දානිසි  - යමපුරිසාපි ච තං උපට්ඨිතා උය්‍යොගමුඛෙ ච තිට්ඨසි - පාථෙය්‍යම්පි ච තෙ න විජ්ජති.   Pandupalasova danisi yamapurisapi ca te upatthita uyyogamukhe ca titthasi patheyyampi ca te na...

read more

ධම්මපදය -21- පකිණ්ණක වග්ගය

විවිධ තේමාවන්ට අදාළ ව වදාළ ගාථා දහසයකින් ප්‍රකිර්ණක වර්ගය සමන්විත යි.   290.෴ මත්තාසුඛ පරිච්චාගා - පස්සේ චේ විපුලං සුඛං චජෙ මත්තාසුඛං ධීරො - සම්පස්සං විපුලං සුඛං.   Matta sukhapariccaga passe ce vipulam sukham caje mattasukhirh dhiro sampassam vipulam sukham (වේළුවන –...

read more

ධම්මපදය -19- ධම්මට්ඨ වග්ගය

ධර්මයෙහි පිහිට කොටගෙන ජිවිතය පවත්වා ගැනීම පිළිබඳ වදාළ ගාථා දහහතකින් ධම්මට්ඨ වග්ගය සමන්විත යි. 256.෴ න තේන හෝති ධම්මට්ඨෝ - යේන ත්ථං සහසා න යෙ යෝච අත්ථං අනත්ථං ච - උභෝ නිච්ඡෙය්‍ය පණ්ඩිතො.   Na tena hoti dhammattho yenattham sahasa naye yo ca attham anatthanca ubbo...

read more

ධම්මපදය -22- නිරය වග්ගය

පාපය දුරු කිරිම පිළිබද වදාළ ගාථා 14 කින් යුක්තයි. 306.෴ අභූතවාදී නිරයං උපෙති - යො චා පි කත්වාන න කරොමීති චාහ උභොපි තෙ පෙච්ච සමා භවන්ති - නිහීනකම්මා මනුජා පරත්ථ.   Abhutavadi nirayam upeti yo vapi katva na karomi caha ubhopi te pecca sama bhavanti nihinakamma manuja...

read more

ධම්මපදය -23- නාග වග්ගය

නාග යනු හස්තියා (ඇතා) කියන අර්ථය යි. ඇතා උපමා කරගනිමින් වදාළ ගාථාවන් දාහතරක් නාග වග්ගය තුළ අන්තර්ගත ව ඇත. 320.෴ අහං නාගොව සඞ්‌ගාමෙ - චාපතො පතිතං සරං, අතිවාක්‍යං තිතික්‌ඛිස්‌සං - දුස්‌සීලො හි බහුජ්‌ජනො.   Aham nagova sangame capato patitam saram ativakyam titikkhissam...

read more

ධම්මපදය -24- තණ්හා වග්ගය

සසර දුකට හේතුව වූ තණ්හාව පිළිබද වදාළ ගාථා විසිහයකින් යුක්ත යි 334.෴ මනුජස්ස පමත්තචාරිනො - තණ්හා වඩ්ඪති මාලූවා විය සො පලවති හුරාහුරං - ඵලමිච්ඡං ව වනසමිං වානරෝ.   Manujassa pamattacarino tanha vaddhati maluva viya so plavati hura huram phalamicchamva vanasmi vanaro....

read more

ධම්මපදය -25- භික්ඛු වග්ගය

බුදු සසුනෙහි භික්ෂුව කවරෙක් දැ යි හදුන්වා දෙමින් ඒ පිළිබද වදාළ ගාථා විසි තුනකින් කින් සමන්විත යි. 360.෴ චකඛුනා සංවරො සාධු - සාධු සොතෙන සංවරො, ඝාණෙන සංවරො සාධු - සාධු ජිවහාය සංවරො   Cakkhuna samvaro sadhu sadhu sotena samvaro ghanena samvaro sadhu sadhu jivhaya...

read more

ධම්මපදය -26- බ්‍රාහ්මණ වග්ගය

අර්හත් භික්ෂුව හැදින්වීමට බ්‍රාහ්මණ වචනය යොදා ගනිමින් වදාළ ගාථා හතලිස්එකකින් සමන්විත යි. 383.෴ ඡින්ද සෝතං පරක්කම්ම - කාමේ පනුද බ්‍රාහ්මණ සංඛාරානං ඛයං ඤත‍්වා - අකතඤඞ්සි බ්‍රාහ්මණ   Chinda sotam parakkamma kame panuda brahmana sankharanam khayam natva akatannusi...

read more

ධම්මපදය -15- සුඛ වග්ගය

පරම සැපත වන නිවන පිළිබද වදාළ ගාථා දොළසකින් යුක්ත යි.   197.෴ සුසුඛං වත ජීවාම - වේරිනේසු අවෙරිනෝ වේරිනේසු මනුස්සේසු  - විහරාම අවේරිනෝ.   Susukham vata jivama verinesu averino verinesu manussesu viharama averino. (ශාක්‍ය ජනපදය – කලහකාරී නෑයන් ඇරබ) දුශ්චරිත නැමැති වෛර...

read more

ධම්මපදය -14- බුද්ධ වග්ගය

ලොව්තුරු සම්‍යක් සම්බුද්ධයන් වහන්සේලා පිළිබද වදාළ ගාථා දහඅටකින් යුක්තයි.   179.෴ යස්ස ජිතං නාවජියති - ජිතමස්ස නෝ යාති කෝචි ලෝකේ තං බුද්ධමන්නතගෝචරං - අපදං කේන පදේන නේස්සථ Yassa jitam navajiyati jitam yassa no'yati koci loke tam buddhamanantagocaram apadam kena padena...

read more

ධම්මපදය -12- අත්ත වග්ගය

තම සිත සුරක්ෂිත කරගැනිම අයිති තමා ට ම බව පෙන්වා දෙමින් ඒ පිළිබද වදාළ ගාථා දහය කින් යුක්ත යි.   157.෴ අත්තානං චේ පියං ජඤ්ඤා - රක්ඛෙය්‍ය නං සුරක්ඛිතං තිණ්ණමඤ්ඤතරං යාමං - පටිජග්ගේය පණ්ඩිතෝ.   Attanance piyam janna rakkheyya nam surakkhitam tinnam annataram yamam...

read more

ධම්මපදය -13- ලෝක වග්ගය

ලෝකය පිළිබද වදාළ ගාථා දොළසකින් යුක්ත යි.   167.෴ හීනං ධම්මං න සේවෙය්‍ය - පමාදෙන න සංවසේ මිචඡාදිටඨිං න සේවෙය්‍ය - න සියා ලෝකවද්ධනො.   Hinam dhammam na seveyya pamadena na samvase micchaditthim na seveyya na siya lokavaddhano. (ජේතවන – භික්ෂුවක ඇරබ) ළාමක වූ කාම සම්පත්...

read more

ධම්මපදය -11- ජරා වග්ගය

ආර්ය ශ්‍රාවකයා ජාති, ජරා, මරණ රහිත නිර්වාණය කරා ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගයේ ගමන් ගන්නා අකාරය පිළිබද වදාළ ගාථා එකොළහකින් යුක්ත යි. 146.෴ කො නු හාසො කිමානන්දො - නිච්චං පජ්ජලිතෙ සති අන‍්ධකාරෙන ඔනද්ධා - පදීපං න ගවෙස්සථ   Ko nu haso kimanando niccam pajjalite sati...

read more

ධම්මපදය -10- දණ්ඩ වග්ගය

පෘථග්ජන පුද්ගලයා නිරයේ උපත ලබා දඩුවම් ලබන අයුරුත්, භික්ෂුව නිවනින් සැනසෙන අයුරුත් දැක්වෙන ගාථා දාහතකින් යුක්ත යි. 129.෴ සඛ්බේ තසන්ති දණ්ඩස්ස - සඛ්බේ භායන්ති මච්චුනෝ අත්තානං උපමං කත‍්වා - න හනෙය්‍ය, න ඝාතයේ.   Sabbe tasanti dandassa sabbe bhayanti maccuno attanam...

read more

ධම්මපදය -09- පාප වග්ගය

පාප කර්ම සහ එහි ආදීනවයන් පිළිබඳවත්, පවින් වැළකී සිටීමේ ආනිශංස පිළිබඳ වත්, දේශනා කර වදාළ ගාථා දහතුනකින් සමන්විතයි 116.෴ අභිත‍්ථරෙථ කල්‍යාණෙ - පාපා චිත්තං නිවාරයෙ දන‍්ධං හි කරොතො පුඤ්ඤං - පාපස්මිං රමති මනො. Abhittharetha kalyane pipa cittam nivaraye dandham hi karoto...

read more

ධම්මපදය -08- සහස්ස වග්ගය

හරවත් දෙය සහ නිස්සාරවත් දෙය පිළිබඳ සංසන්දනාත්මක ලෙස විග්‍රහ කෙරෙන ගාථා දහසයකින් සමන්විත යි. 100.෴ සහස්සම්පි චේ වාචා - අනත්ථපදසංහිතා, ඒකං අත‍්ථපදං සෙය්‍යෝ - යං සුත‍්වා උපසම්මති.   Sahassamapi ce vaca anatthapadasamhita ekam atthapadam seyyo yam sutva upasammati....

read more

ධම්මපදය -07- අරහන්ත වග්ගය

රහතන් වහන්සේලා ගේ ගුණයන් පිළිබද වදාළ ගාථා දහයකින් යුක්තයි.   90.෴ ගතද්ධිනො විසොකස්ස - විප්පමුත්තස්ස සබ්බධි සබ්බ ගන්ථප්ප හීනස්ස - පරිළාහො න විජ්ජති.   Gataddhino Visokassa vippamuttassa sabbadhi sabbaganthappahinassa parilaho na vijjati. (ජීවකම්බවත -ජීවක වෙදදුරන් අරබයා...

read more

ධම්මපදය -06- පණඩිත වගගය

සත්පුරුෂයන් ගේ වටිනාකමත්, ඔවුන් ඇසුරු කිරිමේ වටිනාකම ත් පිළිබද වදාළ ගාථා දහහතරකින් යුක්ත යි. 76෴ නිධීනංව පවත්තාරං - යං පස්සේ වජ්ජ දස්සිනං නිග්ගය්හවාදිං මෙධාවිං - තාදිසං පණ්ඩිතං භජේ තාදිසං භජමානස්ස - සෙය්‍යා හෝති න පාපියෝ.   Nidhinamva pavattaram yam passe...

read more

ධම්මපදය -05- බාල වග්ගය

ඇසුර සඳහා සුදුසු නො වන බාලයන් පිළිබඳ වදාළ උතුම් ගාථාවන් දහසයකින් බාල වග්ගය සමන්විත යි. 60.෴ දීඝා ජාගරතො රත්ති - දීඝං සන්නස්ස යෝජනං දීඝො බාලානං සංසාරෝ - සද්ධම්මං අවිජානතං.   Digha jagarato ratti digham santassa yojanam digho balana samsaro saddhammam avijanatam....

read more

ධම්මපදය -04- පුප්ඵ වග්ගය

පුෂ්ප උපමා කරගනිමින් දේශනා කොට වදාළ උතුම් ගාථාවන් දහසයකින් පුප්ඵ වග්ගය සමන්විත ය. 44.෴ කෝ ඉමං පඨවිං විජෙස්සති - යමලෝකං ච ඉමං සදේවකං කෝ ධමමපදං සුදේසිතං - කුසලෝ පුප්ඵමිව පචෙස්සති Ko imam pathavim vicessati yamalokanca imam sadevakam ko dhammapadam sudesitam kusalo...

read more

ධම්මපදය -03- චිත්ත වග්ගය

ධම්මපදය – 03 චිත්ත වග්ගය සිත සහ සිතේ ස්වභාවය පිළිබද වදාළ ගාථා එකොළසකින් සමන්විත යි. 33.෴ ඵන්දනං චපලං චිත්තං - දුරක්ඛං දුන්නිවාරයං උජුං කරොති මෙධාවී - උසුකාරොව තෙජනං Phandanam capalam cittam durakkham dunnivarayam ujum karoti medhavi usukarova tejanam. නුවණැති පුද්ගලයා...

read more

ධම්මපදය -02- අප්පමාද වග්ගය

ධම්මපදය දෙවන වග්ගය අපමාද වග්ගයයි. කුසල් වැඩීමෙහිලා තිබිය යුතු අප්‍රමාදී බව පිළිබඳ වදාළ උතුම් ගාථාවන් දොළසකින් සමන්විත යි. 21෴ අප්පමාදෝ අමතපදං – පමාදෝ මච්චුනෝ පදං, අප්පමත්තා න මීයන්ති – යේ පමත්තා යථා මතා Appamado amatapadam pamado maccuno padam appamatta na miyanti ye...

read more

ධම්මපදය -01- යමක වග්ගය

ධම්මපදයේ ගාථා දෙක බැගින් වදාළ කොටස යමක වර්ගය යුගලය බැගින් ගලපා වදාළ ගාථා 20 කින් යුක්ත යි. 01. මනෝපුබ්බංගමා ධම්මා – මනෝසෙට්ඨා මනෝමයා, මනසා චේ පදුට්ඨේන – භාසති වා කරෝති වා, තතෝ නං දුක්ඛමංවේති – චක්කං’ව වහතෝ පදං Manopubbangama dhamma manosettha manomaya manasa ce...

read more

ධම්මපදය හැදින්වීම

ත්‍රිපිටකයේ සුත්‍ර පිටකයෙහි ඛුද්ධක නිකායේ අඩන්ගුවන ධම්මපදය ගාථා 423 කින් සමන්විතය. බෞද්ධ සාහිත්‍යයෙහි සියළු ග්‍රන්ථයන්ගෙන් ධම්මපදය තරම් ජනප්‍රිය වූ ප්‍රසිද්ධ වූ වෙනත් පොතක් නැත. එසේම සැම බෞද්ධයෙකු විසින්ම නැවත නැවත කියවිය යුතු වන පොත් කලයුතු ප්‍රගුණ කල යුතු හස්තසාර...

read more